تولید گوشت ترد که مطلوب مصرف کنندگان باشد یکی از مسائل مهم در صنعت پرورش گوسفند است. لذا، مطالعه سازکارهای بیوشیمیایی تجزیه ماهیچه در سطح مولکولی ضروری است. کالپاستاتین یک مهار کننده داخلی است و نقش اصلی را در تنظیم فعالیت کالپاین در سلولها ایفا می کند. گوسفند سنجابی یک حیوان مهم تولید کننده گوشت در استان کرمانشاه است که با نشانگرهای مولکولی، به ویژه از نظر ژن کالپاستاتین مورد مطالعه قرار نگرفته است. بنابراین، هدف این تحقیق تعیین تنوع ژنتیکی گوسفندان سنجابی از نظر ژن کالپاستاتین و مقایسه این نژاد با نژادهای دیگر بود. برای انجام این مطالعه یک قطعه 622 جفت بازی از این ژن از روی 142 نمونه DNA گوسفند سنجابی با واکنش زنجیره ای پلیمراز (PCR) تکثیر شد. محصولات PCR با روش RFLP و با استفاده از دو آنزیم MspI و NcoI هضم و سه ژنوتیپ MM، MN و NN مشاهده شدند. فراوانی ژنوتیپهای MM، MN و NN به ترتیب 0.67، 0.25 و 0.08، فراوانی ژنهای M و N به ترتیب 0.79 و 0.21 و میانگین شاخصهای شانون و نئی به ترتیب 0.51 و 0.33 به دست آمد و جمعیت برای این جایگاه در تعادل هاردی-وینبرگ قرار نداشت. نتایج این آزمایش نشان داد که این جمعیت چند شکلی بالایی دارد، به علاوه در بیشتر نژادهای گوسفند ایرانی مطالعه شده هر سه ژنوتیپ مشاهده نشدند ولی در این نژاد هر سه ژنوتیپ وجود داشت.

زمینه و هدف: گوسفند سنجابی یکی از نژادهای با ارزش گوسفند در غرب کشور است که از نظر تولید گوشت و پشم اهمیت زیادی دارد. با توجه به اهمیت نژادهای بومی گوسفند و اصلاح نژاد آن ها جهت دستیابی به تولید با کمیت و کیفیت بیشتر، شناسایی ساختار ژنتیکی و برآورد پارامترهای مربوطه(تعداد آلل های مشاهده شده و موثر، هتروزیگوسیتی، شاخص شانون و غیره) تحقیق حاضر انجام گرفت. روش کار: جمعیت مورد مطالعه شامل تعداد 100 رأس قوچ و میش نژاد سنجابی واقع در ایستگاه مهرگان استان کرمانشاه بود که به صورت تصادفی انتخاب شدند. استخراج DNA به روش نمکی انجام گرفت. واکنش PCR با استفاده از 10 نشانگر ریزماهواره انجام شد. قطعات تکثیر شده DNA روی ژل اکریل آمید واسرشته شد و توسط روش نیترات نقره آشکار شد. امتیازدهی آلل ها با توجه به اندازه آن ها و در مقایسه با شاخص استاندارد PUC8 شرکت فرمنتاز انجام گرفت. یافته ها: همه نشانگرهای مورد بررسی چندشکل بودند. میانگین تعداد آلل مشاهده شده و موثر برای تمام نشانگرها به ترتیب برابر با 5/4 و 9012/2 محاسبه شد. بیشترین و کمترین هتروزیگوسیتی مورد انتظار به ترتیب در نشانگرهای OarFCB11 و BMS2721 برابر با 7548/0 و 5619/0 به دست آمد. متوسط هتروزیگوسیتی مورد انتظار برای تمام نشانگرها(تنوع ژنتیکی) برابر با 6487/0 محاسبه شد. نتیجه گیری: با توجه به نتایج به دست آمده می توان بیان کرد که گوسفندان مورد بررسی از سطح تنوع مطلوبی برخوردار بوده و می توان با استفاده از اصلاح نژاد و انتخاب دام های برتر به پیشرفت ژنتیکی بالایی دست یافت. هم چنین نشانگرهای مورد استفاده توانایی بالایی برای بررسی ساختار ژنتیکی گوسفندان سنجابی داشته و استفاده از آن ها در مطالعات آینده توصیه می شود.

ریزماهواره ها به طور گسترده برای تعیین نقشه ژنی، برآورد فاصله ژنتیکی و ارزیابی دام های مختلف مورد استفاده قرار می گیرند. هدف از مطالعه حاضر، بررسی ارتباط چندشکلی نشانگرهای ریزماهواره با صفات تولیدی و تولیدمثلی گوسفند سنجابی بود. نمونه های خون به طور تصادفی از 78 میش و 22 قوچ گوسفند نژاد سنجابی جمع آوری و به آزمایشگاه منتقل شدند. پس از استخراج DNA با استفاده از روش نمکی بهینه شده، 11 جایگاه ریزماهواره (GC101، LSCV043، TGLA377، CSSM47، OarFCB128، OarAE101، BM1329، BM143، OarHH35، OarHH55 و OarHH64) به کمک جفت پرایمرهای اختصاصی و واکنش زنجیره ای پلیمراز تکثیر شدند. با الکتروفورز محصولات روی ژل پلی آکریلامید هشت درصد، آلل های مختلف شناسایی و تجزیه های آماری روی داده های حاصل انجام شد. متوسط تعداد آلل های مشاهده شده و موثر به ترتیب 5.82 و 4.05 بود. میزان PIC نشانگرها در دامنه ای بین 0.63 (TGLA377) تا 0.82 (OarHH35) قرار داشت. متوسط هتروزیگوسیتی مشاهده شده و مورد انتظار در بین جایگاه ها به ترتیب 0.64 و 0.77 بود. همچنین تجزیه آماری نشان داد که ژنوتیپ های مرتبط با نشانگرهای TGLA377، CSSM47، OarFCB128، OarHH35، OarHH55 و OarHH64 روی میزان دوقلوزایی گوسفندان نژاد سنجابی و ژنوتیپ های مرتبط با نشانگرهای GC101، LSCV043، TGLA377، CSSM47، OarAE101، BM143 و OarHH64 روی صفت افزایش وزن بدن در سنین مختلف تاثیر معنی-داری داشته اند. با توجه به یافته های حاصل می توان نتیجه گرفت که به جز نشانگر BM1329، سایر نشانگرهای مورد مطالعه، در برنامه های اصلاح نژاد گوسفندان نژاد سنجابی روی صفات افزایش وزن بدن و میزان دوقلوزایی مناسب هستند.

مقدمه و هدف: تنوع ژنتیکی ظرفیت جمعیت را برای پاسخگویی به انتخاب و پیشرفت ژنتیکی تعیین می کند. برای ارزیابی برنامه ­های اصلاح نژادی انجام شده روی یک جمعیت و تصمیم گیری برای ادامه آن، ارزیابی تنوع ژنتیکی آن جمعیت ضروری است. لذا هدف از این پروژه بررسی تنوع ژنتیکی و برآورد پارامترهای جمعیتی گوسفندان سنجابی بر اساس تجزیه و تحلیل اطلاعات شجره نامه آنها بود. مواد و روش ها: اطلاعات مورد استفاده شامل شماره حیوان، شماره پدر، شماره مادر، جنسیت و تاریخ تولد 2067 راس گوسفند خالص سنجابی بود که در طی سال های 1387 تا 1402 در ایستگاه مهرگان جمع‎آوری شده بود. تجزیه و تحلیل شجره‎نامه بر روی کل جمعیت یا یک جمعیت مرجع به منظور تخمین پارامترهایی مانند ضرایب همخونی، میزان افزایش همخونی، اندازه جمعیت مؤثر، فاصله نسلی، تعداد مؤثر افراد بنیان‎گذار و تعداد مؤثر اجداد انجام شد. یافته ها: فاصله نسلی و متوسط رابطه خویشاوندی به ترتیب برابر با 2/87 سال و 0/43 درصد برآورد شد. میانگین همخونی در کل جمعیت مورد مطالعه برابر با 0/48 درصد محاسبه شد که بیانگر سطح پایین همخونی در این جمعیت بود. روند تغییرات همخونی در طی سال های مورد مطالعه به صورت نامطلوبی افزایشی بود. اندازه مؤثر جمعیت با استفاده از افزایش همخونی فردی و روش حداکثر تعداد نسل برابر با 260/86 راس برآورد گردید. اندازه مؤثر افراد بنیان گذار برابر با 272/60 راس برآورد شد که بیانگر مشارکت متوازن حیوانات جمعیت پایه در تولید مثل بود. تعداد مؤثر افراد بنیانگذار (fe) و تعداد مؤثر اجداد (fa) به ترتیب برابر با 109 و 100 راس بود. نسبت fe/fa برابر با 1/09 محاسبه شد که بیانگر اثر کم تنگناهای ژنتیکی بود. 50 درصد از کل تنوع ژنتیکی توسط 38 راس از اجداد تأثیرگذار به‎وجود آمده است که بیانگر مشارکت متعادل اجداد در ایجاد تنوع ژنتیکی افراد نسل بعد بود. نتیجه گیری: نتایج به‎دست آمده از این تحقیق نشان داد که با وجود جمعیت کم و بسته بودن آن، تنوع ژنتیکی نسبتاً بالایی میان گوسفندان ایستگاه وجود دارد. از آنجا که از دست دادن تنوع ژنتیکی و افزایش هموزیگوسیتی منجر به کاهش تولید و عملکرد خواهد شد، لازم است با بررسی تنوع ژنتیکی و اتخاذ تصمیماتی جهت حفظ آن، از کاهش تنوع ژنتیکی و اثرات سوء آن در آینده جلوگیری کرد.

آگاهی از میزان نیاز غذایی دام، میزان علوفه در دسترس مرتع و نیز کیفیت آن، اولین گام در مدیریت موفق دام و مرتع به شمار می رود. در ایران به دلیل اینکه گوسفند، جمعیت غالب بهره گیرنده از مرتع را تشکیل می دهد و نیز به دلیل اینکه حدود 27 ن‍‍ژاد گوسفندی در کشور وجود دارد و هر نژاد دارای وزن زنده و شرایط فیزیولوژیکی ویژه و در نتیجه نیازهای غذایی متفاوت می باشد، باید وزن واحد دامی برای نژاد غالب هر منطقه مشخص و ضریب تبدیل آن به واحد دامی در کشور تعیین شود. تا بتوان بر پایه کیفیت علوفه مراتع مورد چرا، نیاز روزانه آن را تعیین نمود. در این پژوهش، دو گله دارای دام غالب نژاد سنجابی استان کرمانشاه گزینش و از هر گله، 50 راس دام (شامل 15 راس میش سه ساله، 15 راس میش چهار ساله، 5 راس قوچ سه ساله، 5 راس قوچ چهار ساله، 5 راس بره سه ماهه و 5 راس بره شش ماهه) در سه مرحله وزن کشی شدند. با بهره گیری از میانگین وزن میش های سه و چهارساله؛ وزن واحد دامی این نژاد، 0.56±60.68 کیلوگرم برآورد شد. به همین ترتیب معادل واحد دامی میش، قوچ، بره این نژاد نسبت به واحد دامی کشور، به ترتیب برابر؛ 1.29،1.88 و 0.63 می باشد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که بین وزن میش و قوچ در سطح یک درصد (P<0.01) تفاوت معنی دار وجود دارد. انرژی متابولیسمی مورد نیاز روزانه دام در شرایط نگهداری (با افزودن 40 درصد انرژی به آن به دلیل شرایط منطقه و فاصله از منابع آب) با دو روش معادله ماف (1984) و جداول (1985) NRC تعیین شد. در روش اول، انرژی متابولیسمی مورد نیاز 10.97 مگاژول و در روش دوم 12.87 مگاژول به دست آمد. به طور کلی، آگاهی از نیازهای غذایی روزانه برای مدیریت تغذیه دام ضروری است و باید در تهیه طرح های مدیریتی به آن توجه شود.

اطلاعات این تحقیق شامل 1382 رکورد وزن تولد، 1376 رکورد وزن سه ماهگی و 1263 رکورد وزن شیرگیری (4 ماهگی) گوسفند نژاد سنجابی بود، که از مرکز تحقیقات دامپزشکی ایستگاه مهرگان شهرستان کرمانشاه طی سالهای 1369 تا 1377 جمع آوری شده بود. میانگین و انحراف معیار وزنهای تولد، سه ماهگی و شیرگیری بترتیب 0.67±90.58، 4±23.46 و 5.41±26.71 برآورد گردید. برای برآورد پارامترهای ژنتیکی و فنوتیپی و اجزای واریانس و کوواریانس از مدل دام نرم افزار DFREML با مدل های مختلف استفاده شد که مناسبترین مدل برای صفات مورد مطالعه شامل اثرات سال تولد، سم مادر، جنس بره، تیپ تولد و ماه تولد (بجز وزن تولد) و اثرات تصادفی شامل اثر ژنتیکی افزایشی مستقیم، اثر ژنتیکی افزایشی مادری و اثر محیطی دایمی مادری بود. تخمین های وراثت پذیری مستقیم و مادری برای صفات وزن تولد، وزن سه ماهگی و وزن از شیرگیری بترتیب (0.10 و 0.096)، (0.21 و 0.11) و (0.14 و 0.12) برآورد گردید. همبستگی ژنتیکی افزایشی مستقیم وزن تولد با وزن سه ماهگی و از شیرگیری به ترتیب 0.494 و 0.356 بود و همبستگی ژنتیکی افزایشی مستقیم وین سه ماهگی با وزن شیرگیری 0.678 برآورد گردید. همبستگی ژنتیکی افزایشی مادری وزن تولد با وزن سه ماهگی و وزن از شیرگیری به ترتیب 0.68 و 0.603 و بین وزن سه ماهگی و از شیرگیری 0.755 برآورد گردید. همبستگی فنوتیپی و محیطی وزن تولد با وزن سه ماهگی و وزن از شیرگیری به ترتیب (0.391 و 0.31)، (0.311 و 0.292) و بین وزن سه ماهگی و وزن از شیرگیری (0.597 و 0.556) برآورد گردید.

تحقیق حاضر به منظور بررسی پلی مورفیسم ژن BMP15 و تاثیر آن بر میزان دوقلوزایی و صفات رشد از تولد تا 15 ماهگی در گوسفند نژاد سنجابی انجام گرفت. برای انجام این پژوهش از 100 راس گوسفند سنجابی (78 راس میش و 22 راس قوچ) ایستگاه اصلاح نژاد مهرگان کرمانشاه به طور تصادفی خون گیری انجام گرفت. بر اساس نتایج به دست آمده در جایگاه80 BMP15  درصد حیوانات ژنوتیپ MM و 20 درصد نیز ژنوتیپ NN را نشان دادند. در این تحقیق نشان داده شد که ژن BMP15 دارای اثر معنی داری (Pvalue<0.05) روی دوقلوزایی بود. اثرات ثابت فصل و شکم زایش در این تحقیق روی دوقلوزایی معنی دار نبود. همچنین آنالیز آماری ژن BMP15 نشان داد که این ژن دارای اثر معنی داری (Pvalue<0.05) روی وزن تولد، 45 روزگی و سه ماهگی داشت. میانگین دوقلوزایی ژنوتیپ NN (1.1±0.007) بیشتر از ژنوتیپ(0.25±0.007) MM بود. همچنین ژنوتیپ NN از این ژن روی میانگین وزن تولد (0.05±4.69) اثر مهم تری را نسبت به ژنوتیپ (4.45±0.05) MMداشت. میانگین وزن 45 روزگی و 3 ماهگی برای ژنوتیپ MM به ترتیب 0.13±11.8 و 0.14±19.62 بود و نشان دهنده اثر بیشتر این ژنوتیپ نسبت به ژنوتیپ NN (±1610.68 و ±18.92) بود، در سایر صفات وزنی برای دو ژنوتیپ اختلافی مشاهده نشد.

هدف از تحقیق حاضر شناسایی میزان پلی مورفیسم در نشانگر های ریزماهواره ای BM6444، INRA135 و oarhh35 مرتبط با ژن اینهیبین در گوسفند سنجابی بود. برای این منظور به طور تصادفی از 100 راس (78 میش و 22 قوچ) ایستگاه تحقیقات دامپروری مهرگان کرمانشاه خونگیری به عمل آمد. با استفاده از روش نمکی بهینه یافته نمونه های DNA استخراج شدند. از واکنش زنجیره ای پلی مراز و جفت آغازگرهای اختصاصی جایگاه های ریز ماهواره ای برای تکثیر قطعه های مورد آزمایش استفاده گردید. در این آزمایش برای شناسایی ژنوتیپ های حاصل از روش رنگ آمیزی نیترات نقره و ژل پلی اکریل آمید با درصدهای مختلف برای هر نشانگر استفاده گردید. ژنوتیپ های مشاهده شده به کمک نرم افزارهای Popgene نسخه 1.32 و Cervus نسخه 2 آنالیز گردیدند. نتایج نشان دادند که نشانگر  BM6444چند شکل بوده و 4 آلل و 4 ژنوتیپ به ترتیب با فراوانی های (A:0.18, B:0.38, C:0.31, D:0.12) و (AD:0.32, CD:0.18, AB:0.12, BC:0.38) را در بر می گیرد. شاخص چندشکلی (PIC) و تعداد آلل های موثر در این جایگاه به ترتیب 0.62 و 3.42 بودند. برای نشانگر ریز ماهوارهای INRA135، 6 آلل با فراوانی های (A:0.21, B:0.25, C:0.21, D:0.09, E:0.11, F:0.19) و سه ژنوتیپ با فراوانی های (BD:0.29, CD:0.27, AB: 0.42) مشاهده گردید. شاخص چندشکلی (PIC) و تعداد آلل های موثر در این جایگاه به ترتیب 0.72 و 5.21 بودند. در ریزماهواره oarhh35 نتایج نشان دادند که این نشانگر نیز چند شکل بوده و 3 آلل با فراوانی های (A:0.29, B:0.28, C:0.42) و دو ژنوتیپ با فراوانی های (AB:0.32, BC:0.68) را در بر می گیرد. شاخص چندشکلی (PIC) و تعداد آلل های موثر برای oarhh35 نیز به ترتیب 0.71 و 2.48 بودند.